dr hab. Małgorzata Sokalska prof. UJ - Katedra Komparatystyki Literackiej

Pomiń baner

dr hab. Małgorzata Sokalska prof. UJ

dr hab. Małgorzata Sokalska prof. UJ

profesorka w Katedrze Komparatystyki Literackiej Wydziału Polonistyki UJ. Studiowała Filologię Polską na UJ (studia magisterskie oraz doktoranckie; doktorat w roku 2008) oraz literaturę porównawczą na Uniwersytecie Stendhala w Grenoble („Imaginaire et Poétiques" 2001/2002). Pracowała jako nauczyciel języka polskiego w Zespole Szkół Ekonomicznych nr 1 w Krakowie, a od 2008 roku jest związana zawodowo z Katedrą Komparatystyki WPUJ.

W swoich badaniach koncentruje się na komparatystyce literackiej, związkach literatury i muzyki, literaturze polskiej i światowej XIX i XX wieku, gatunkach synkretycznych, zwłaszcza operze i pieśni, kulturowej recepcji muzyki i postaci kompozytorów (R. Wagner, F. Chopin). W ramach prowadzonych badań librettologicznych zajmowała się m.in. twórczością Stanisława Moniuszki. Dydaktycznie jest związana przede wszystkim z kierunkiem Polonistyka – komparatystyka, prowadząc autorskie kursy takie jak „Literatura powszechna XIX-XX wieku”, „Literatury porównawcze” oraz liczne seminaria licencjackie i magisterskie.

Organizatorka konferencji Persefona, czyli dwie strony rzeczywistości (2009), Krasiński - po wielokroć (2012), Opera w kulturze (2014) oraz Charyty: radość – wdzięk – optymizm (2019). Kierowała projektem badawczym Narodowego Centrum Nauki Opera w kulturze (2014-2016; 2013/09/D/HS2/00968). Jako wykonawczyni brała udział w projektach: Persefona, czyli dwie strony rzeczywistości (2009-2010; N103 233637), Podnoszenie kompetencji dydaktycznych nauczycieli akademickich przez wprowadzenie systemu certyfikatów dydaktycznych (2022-2023; MEIN/2022/DFIR/2726) oraz Mickiewicziana krakowskie (od 2023; NPRH/DN/SP/507161/11).

Pełniła funkcje opiekunki naukowej Koła Naukowego Komparatystów (do 2019), pełnomocniczki Dziekana Wydziału Polonistyki ds. jakości kształcenia (2014-2020), w kadencji 2020-2024 była członkinią Senatu UJ. Od września 2020 roku pełni funkcję prodziekana ds. dydaktycznych Wydziału Polonistyki UJ.

Publikacje książkowe

  • Wagnerowska mozaika. Wagner i wagneryzm w kulturze, Kraków 2018.
  • Opera a dramat romantyczny. Mickiewicz – Krasiński – Słowacki, Kraków 2009.
  • O inspiracjach operowych w „Irydionie" Zygmunta Krasińskiego, Kraków 2004.

Redakcja naukowa:

  • Charyty: radość – wdzięk – optymizm, red. M. Cieśla-Korytowska i M. Sokalska, Kraków 2020.
  • Opera w kulturze, Kraków 2016.
  • Wokół Krasińskiego, Kraków 2012.
  • Persefona, czyli dwie strony rzeczywistości, red. M. Cieśla-Korytowska i M. Sokalska, Kraków 2010.

Publikacje w czasopismach i wydawnictwach zbiorowych

  • Prze-pisywanie, czyli o używaniu listów Fryderyka Chopina, w: Chopin (nie)wysłowiony : wokół listów Chopina… Korespondencja kompozytora jako dzieło i zadanie badawcze, red. E. Hoffmann-Piotrowska, U. Kowalczuk, K. Stępień-Kutera, Warszawa 2024.
  • Przyjaźń na dwa głosy : męski duet w operze XIX wieku, w: Dioskurowie: zgoda – przyjaźń – braterstwo, red. O. Płaszczewska, W. Ryczek, Kraków 2024.
  • Melodeklamacja, czyli pogranicza piosenki, „Konteksty Kultury” 2023, t. 20, nr 2.
  • Na scenie okrucieństwa (William Shakespeare – Victorien Sardou / Luigi Illica i Giuseppe Giacosa – Henryk Sienkiewicz), w: Piękna przenikliwość : księga jubileuszowa ofiarowana Profesor Elżbiecie Nowickiej, red. A. Borkowska-Rychlewska, K. Lisiecka, Poznań 2023.
  • Od podszewki, czyli o jedwabiu w literaturze (Honoré de Balzac - Bolesław Prus - Eliza Orzeszkowa), „Ruch Literacki” 2022, t. 63 nr 4.
  • Bohaterowie drugiego planu. O postaciach służących w operze, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” 2022, t. 42 nr 62. 10.14746/pspsl.2022.42.12
  • Wspólnie z R.D. Goliankiem, Operowa transpozycja wątku Don Kichota : narracja literacka i muzyczna w dziele Jules’a Masseneta, „Ruch Literacki” 2022, t. 63 nr 5.
  • U stóp pomników : kantaty okolicznościowe ku czci Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego, „Prace Filologiczne. Literaturoznawstwo” 2020, t. 10 nr 13. 10.32798/pflit.568
  • Wyprowadzka z domu lalek : Henrik Ibsen, Kate Chopin, Eliza Orzeszkowa, „Ruch Literacki” 2020, t. 61 nr 4.
  • (Roz)czarowanie: bohaterki "Historii pewnego arcydzieła" Henry’ego Jamesa i "Lalki" Bolesława Prusa męskim szkiełkiem i okiem, w: Charyty. Radość – wdzięk – optymizm, red. M. Korytowska, M. Sokalska, Kraków 2020.
  • Dramaturgia oper, w: Moniuszko: kompendium, red. R.D. Golianek, Kraków 2020.
  • Między tradycją i nowoczesności: literatura francuska w "Przeglądzie Tygodniowym" (1866-1876), w: Pozytywiści warszawscy : "Przegląd Tygodniowy" 1866-1876, Seria II Świat, Europa, Polska, red. A. Janicka, Białystok 2020.
  • Topografie kantaty okolicznościowej, w: Kantata i oratorium w historii kultury polskiej, red. E. Nowicka, A. Borkowska-Rychlewska, Poznań 2020.
  • O (nie)autentyczności listów Fryderyka Chopina, w: Rejestry kultury, red. K. Olkusz, Wrocław 2019.
  • Powieść wagnerowska – powieść muzyczna? (Gabriele D’Annunzio - Élémir Bourges - Paweł Huelle), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica” 2019, t. 52.
  • Adam Mickiewicz i drugie życie kantaty, w: Mickiewiczowskie konteksty, red. M. Cieśla-Korytowska, Kraków 2019.
  • "Słońcem nam twoja pieśń zajaśniała". Kantaty ku czci wielkich mężów (a zwłaszcza pisarzy), w: Kantata – oratorium – pasja. Odmiany form literacko-muzycznych w kulturze XVIII i XIX wieku, red. A. Borkowska-Rychlewska, E. Nowicka, Poznań 2019.
  • „Wanda”: między misterium a librettem,Studia Norwidiana”, 2018 t. 36.
  • Dźwiękiem i słowem o poezjach Mickiewicza. Wokół lektury książki „Stanisław Moniuszko i inni kompozytorzy wobec poezji Adama Mickiewicza", „Konteksty Kultury” 2018, t. 15 nr 2
  • Ze świata opery, [rec. A. Borkowska-Rychlewska, E. Nowicka, Opery Verdiego w polskich XIX-wiecznych przekładach, Poznań 2016] „Pamiętnik Literacki” 2018 nr 1 (109).
  • Nić życia – nić narracji. O technice lejtmotywu w epickich opowieściach rodzinnych, w: Mojry. Początek – trwanie – koniec, red. M. Cieśla-Korytowska, M. Siwiec, Kraków 2018.
  • O „Sonacie księżycowej” Beethovena w powieściach Sienkiewicza i Tołstoja, w: „Bo każda książka to czyn...” Sienkiewicz, red. O. Płaszczewska, Kraków 2018.
  • Jej portret, w: Loci (non) communes. Prace ofiarowane Profesor Marii Korytowskiej, red. M. Siwiec, O. Płaszczewska, Kraków 2017.
  • Centrum i peryferie. „Król w Nieświeżu” Józefa Ignacego Kraszewskiego i polska kultura operowa XVIII wieku, „Wielogłos” 2016 4 (30).
  • Opera w powieściach o czasach saskich J. I. Kraszewskiego, „Ruch Literacki”  2016 nr 5.
  • O Zdradzie i zdradzie w operowych adaptacjach Konrada Wallenroda A. Mickiewicza, „Polski Rocznik Muzykologiczny” 2016.
  • Opera w dżungli. Kilka uwag o operze, baroku i realizmie magicznym (W. Herzog, A. Carpentier), w: Opera w kulturze, red. M. Sokalska, Kraków 2016.
  • „Skąd, jakimi drogi, na skrzydłach jakiej miłości i pamięci?”– pieśń jako nośnik pamięci w literaturze XIX i początków XX wieku, w: Mnemosyne. Pamięć jako źródło dzieła sztuki, red. M. Cieśla-Korytowska, J. Czernik, Kraków 2016.
  • Wielojęzyczność libretta i zaburzenie tożsamości dzieła. Uwagi na marginesie „Hagith” Karola Szymanowskiego, w: Libretto i przekład, red. E. Nowicka, A. Borkowska-Rychlewska, Poznań 2015.
  • Wagnerowskie Córy Renu. O kultowym obrazie operowym i jego kulturowych śladach, w: Teatr muzyczny Verdiego i Wagnera. Konteksty literatury i kultury, red. R.D. Golianek, H. Winiszewska, Poznań 2015.
  • Chopin Przybyszewskiego, w: Przybyszewski. Re-wizje i filiacje, red. G. Matuszek, Kraków 2015.
  • Między miłością i śmiercią. Filmowe transfery „Tristana i Izoldy” R. Wagnera, „Biblioteka Postscriptum Polonistycznego” 2015 nr 5, Adaptacje II. Transfery kulturowe, red. W. Hajduk-Gawron.
  • Czarownice, wampirzyce, uwodzicielki – w kręgu XIX-wiecznych wyobrażeń kobiecości, w: Czary, alchemia, opętanie w kulturze na przestrzeni stuleci. Studia przypadków, red. J. Pietrzak-Thébault, Ł. Cybulski, Warszawa 2015.
  • O współczesnych eksperymentach na librettach tradycyjnych oper, w: Miraże identyfikacji. Libretto w operze XX i XXI wieku, red. A. Borkowska-Rychlewska, E. Nowicka, Poznań 2015.
  • Opera w oczach pozytywistów, w: Pozytywiści warszawscy: „Przegląd Tygodniowy” 1866-1876, seria I: Studia, rewizje, konteksty, red. A. Janicka, Białystok 2015.
  • „Ich grolle nicht" w „Cudzoziemce" Marii Kuncewiczowej. O pieśni z perspektywy interdyscyplinarnej, „Studia Europaea Gnesnensia" 9/2014.
  •  Śladami pieśni. O kilku aspektach muzycznej recepcji twórczości Krasińskiego, w: Zygmunt Krasiński. Światy poetyckie i artystowskie, red. A. Markuszewska, Toruń 2014.
  • Leo Belmonta spotkania z modernizmem, w: Literatura niewyczerpana. W kręgu mniej znanych twórców polskiej literatury lat 1863-1914, red. K. Fiołek, Kraków 2014.
  • Ideał artysty romantycznego, ideał artysty polskiego, czyli Fryderyk Chopin idealnie wytłumaczony, w: Olimp, ideał, doskonałość, absolut, red. M. Cieśla-Korytowska, I. Puchalska, Kraków 2014.
  • W poszukiwaniu egzotyki. „Swojskość" i „obcość" w polskich librettach operowych, w: Operowy kontrapunkt. Libretto w Europie środkowej i wschodniej, pod. red. Barbary Judkowiak i Katarzyny Lisieckiej, Wydawnictwo PTPN, Poznań 2014.
  • Aria – między liryką a epiką, w: „Natchnienia poety i muzyka żenić się z sobą powinny". Studia i szkice o libretcie, red. E. Nowicka, A. Borkowska-Rychlewska, Poznań 2013.
  • Inkarnacje lorda Rutvena. Adaptacje i transformacje mitu wampirycznego, w: Adaptacje. I. Język – Literatura – Sztuka, pod red. W. Hajduk-Gawron i A. Madei, „Biblioteka Postscriptum Polonistycznego" 2013/3.
  • Romantyczne rozumienie historii w dramacie i operze. Problem jednostki i zbiorowości, w: Opera wobec historii, pod red. R.D. Golianka i P. Urbańskiego, Toruń 2012.
  • Między praktyką a metafizyką. Muzyka w listach Krasińskiego, w: Wokół Krasińskiego, red. M. Sokalska, Kraków 2012.
  • Herkules i kobiety. Postać herosa w operze barokowej (F. Cavalli, A. Vivaldi), w: Prace Herkulesa – człowiek wobec wyzwań, prób i przeciwności, red. M. Cieśla-Korytowska i O. Płaszczewska, Kraków 2012.
  • Pieśń i poezja w kulturze XIX wieku. O pieśni jako muzycznej interpretacji tekstu literackiego, w: Powinowactwa sztuk w kulturze oświecenia i romantyzmu, pod red. A. Seweryn i M. Kuleszy-Gierat, Lublin 2012.
  • Poezja Marii Konopnickiej i pieśń, w: Czytanie Konopnickiej, pod red. O. Płaszczewskiej, posłowie M. Stala, Kraków 2011.
  • Stefan Kisielewski i sztuka opery, w: Dysonanse. Twórczość Stefana Kisielewskiego (1911-1991), red. A. Hejmej, K. Hawryszków, K. Cudzich-Budniak, Kraków 2011.
  • Pieśniowe portrety kobiety – prządki, „Wielogłos" 2010 1-2 (7-8) (Kraków 2011).
  • Teatralność Słowackiego. W świecie teatru i opery, w: Ja – poeta. Juliusz Słowacki, pod red. M. Cieśli-Korytowskiej, Kraków 2010.
  • Miłość grzeszna i miłość święta, czyli Tannhäuser na rozstajach, w: Persefona, czyli dwie strony rzeczywistości, pod red. M. Cieśli-Korytowskiej i M. Sokalskiej, Kraków 2010.
  • Stanisław Barańczak – „Podróż zimowa" śladami Schuberta i Müllera, w: Dziedzictwo Odyseusza. Podróż, obcość i tożsamość, identyfikacja, przestrzeń, red. M. Cieśla-Korytowska i O. Płaszczewska, Kraków 2007.
  • „Irydion" Zygmunta Krasińskiego. O związkach dramatu romantycznego z operą, w: Intersemiotyczność. Literatura wobec innych sztuk, red. S. Balbus, A. Hejmej i J. Niedźwiedź, Kraków 2004.